Dane na krążku

• Dariusz Hałas szef działów SOFTWARE i INTERNET

Jako wieloletni użytkownik komputerów jestem trochę tradycjonalistą, który przez lata przyzwyczajony do ciągłych niedoborów pamięci czy mocy obliczeniowej, starał się dobierać tylko ściśle wyspecjalizowane aplikacje, wykonujące konkretne zadanie, a nie wielofunkcyjne kombajny. Z drugiej strony muszę przyznać, że bogactwo funkcji zwycięzcy testu trafia do przekonania. Osoby, które przechowują na swoich dyskach zdjęcia wykonane aparatem cyfrowym, klipy nagrane choćby komórką czy inne materiały multimedialne, z pewnością docenią łatwość, z jaką owe treści można przenieść na krążek i zaprezentować znajomym, odtwarzając płytkę w stacjonarnym odtwarzaczu. Jeżeli jednak potrzebujesz mniej wyposażonego, ale za to darmowego programu, mogę polecić freeware’owy CDBurnerXP.

W artykule znajdziesz:

• Opis funkcji dobrego programu do nagrywania płyt
• Informacje o płytach i typach zapisywanych na nich danych
• Test porównawczy 8 narzędzi do nagrywania płyt

Większe moce współczesnych komputerów, nowe formaty danych multimedialnych, wielokanałowe audio, filmy w wysokiej rozdzielczości itp. powodują, że proste narzędzia do nagrywania plików na płytach CD/DVD wbudowane w Windows XP/Vista są niewystarczające.

Mechanizm wbudowany w Eksploratora Windows pozwala przenieść na optyczny krążek pliki i katalogi użytkownika czy nagrać płytę audio (chociaż lepiej to jednak wykonać za pomocą wbudowanego w Windows innego narzędzia – odtwarzacza Windows Media Player wyposażonego w funkcje nagrywania płyt audio). Jednak zapis płyty zawierającej film DVD, który można by było od razu odtworzyć w stacjonarnym odtwarzaczu DVD, nagranie płyty Blu-ray z materiałem wideo w wysokiej rozdzielczości, dodatkowe narzędzia do konwersji plików audio i wideo w taki sposób, by można je było odtworzyć na różnych urządzeniach, to tylko część funkcji pakietów do nagrywania danych, których pozbawione są mechanizmy wbudowane w system operacyjny. Ponadto instalacja dodatkowego programu do nagrywania płyt ma również ten sens, że dobre aplikacje tego typu oferują jeszcze inne, pozamultimedialne funkcje, jak choćby możliwość wykonania kopii zapasowej najważniejszych plików czy systemu operacyjnego. Oczywiście kopia taka nagrywana jest na płytach.

Najpopularniejszym sprzętem do nagrywania płyt, jaki jest zamontowany w większości współczesnych komputerów, jest nagrywarka DVD. Urządzenie to potrafi nagrać płyty CD o pojemności ok. 700 MB, a także płyty DVD (o pojemności ok. 4 GB lub – w przypadku nośników dwuwarstwowych – 8 GB). Nowe, ale też jeszcze dość kosztowne nagrywarki Blu-ray potrafią zapisać dane na płytach Blu-ray o pojemności 25 GB lub 50 GB. Te ostatnie nośniki przeznaczone są przede wszystkim do zapisu filmów w wysokiej rozdzielczości, a ich cena (od ok. 30 zł za płytę 25 GB do nawet ponad 100 zł za 50 GB) powoduje, że nie opłaca się ich wykorzystywać do zapisu zwykłych danych. Zupełnie inaczej sprawa wygląda w przypadku płyt CD i DVD dostępnych w cenie nawet niższej ni 1 zł za sztukę.

• ŁATWOŚĆ OBSŁUGI Polskojęzyczny, intuicyjny interfejs oraz czytelnie pogrupowane funkcje programu ułatwiają zadanie – nagranie odpowiedniej płyty.
• PREDEFINIOWANE SZABLONY PROJEKTÓW Dzięki wstępnie skonfigurowanym szablonom projektów łatwo nagrać dany rodzaj płyty, np. Audio CD lub film DVD z własnym menu.
• PODGLĄD PLIKÓW Dzięki możliwości obejrzenia plików, które mają być umieszczone na płycie, tuż przed jej nagraniem można się upewnić, że znajduje się na niej właściwy materiał.
• KONWERTER DANYCH Nie każdy materiał filmowy czy dźwiękowy nadaje się na płytę DVD-Video czy krążek Audio CD. Konwerter wbudowany w program do nagrywania uwalnia użytkownika od samodzielnego przeprowadzania konwersji.
• KOPIA ZAPASOWA Zapis kopii ważnych plików to istotna cecha. W ten sposób najtaniej (koszt płyty) zabezpieczysz dane.

Możesz samodzielnie rozpocząć bój z mnogością formatów audio i wideo, konwertować te dane na docelowy standard, np. DVD-Video. Użyć w tym celu mnóstwa słabo udokumentowanych aplikacji i po wielu godzinach uzyskać rezultat, który być może nie będzie spełniał twoich oczekiwań. Masz też drugie wyjście – skorzystanie z możliwości programu do nagrywania płyt, w którym tylko przeciągasz myszką źródłowy plik w dowolnym formacie na okno projektu krążka. Konwersja dokona się automatycznie, a tobie pozostanie jedynie kliknięcie przycisku czy opcji uruchamiającej nagrywanie gotowej płyty z wybraną przez ciebie zawartością.

W naszym porównaniu znalazło się osiem programów. Cztery są produktami komercyjnymi. Natomiast pozostała czwórka to przedstawiciele darmowego oprogramowania. To, co od razu się rzuca w oczy (wystarczy spojrzeć na wyniki testu zestawione w tabeli na stronie 66), to bardzo duża dysproporcja między funkcjami, w jakie wyposażono dwa pierwsze programy a pozostałymi produktami w teście.

W większości przetestowanych programów razi ubóstwo funkcji. Wybraliśmy do testu programy nowe, zarówno komercyjne, jak i darmowe. Nero 9 – zwycięzca testu – jest produktem wyposażonym we wszelkie możliwe narzędzia, dzięki którym użytkownik może się zmierzyć z każdą multimedialną zawartością i nagrać ją na płycie dowolnego typu. Niestety, niektóre programy – mimo że wcale nie są stare – wyglądają jak narzędzia z poprzedniej epoki, zupełnie jakby ich twórcy zapomnieli, że Microsoft nie zasypia gruszek w popiele i dodał już proste funkcje umożliwiające nagranie płyty audio czy płyty z danymi do swojego systemu operacyjnego. Uwaga ta dotyczy szczególnie darmowych aplikacji, z wyjątkiem programu CDBurner XP, w którym widać starania autora o to, by aplikacja oferowała więcej niż systemowe funkcje zapisu płyt, a przy tym była łatwa w użyciu – stąd zasłużone, czwarte miejsce w teście.

Dużą wagę przykładaliśmy do wbudowanych w dany program ułatwień dla użytkownika, dzięki którym nagranie np. płyty DVD z filmem nie polega tylko na przerzuceniu plików wideo, ale także na samodzielnym zaprojektowaniu menu DVD. Nie bez znaczenia były też funkcje dodatkowe, takie jak np. wbudowany edytor okładek do płyt. Skoro o wygodzie nagrywania mowa, nie sposób pominąć też funkcji związanych z backupem danych. Jedynie Nero 9 był pod tym względem dopracowany. W pozostałych aplikacjach funkcji wykonywania kopii zapasowej nie było wcale albo też pozostawiały sporo do życzenia, nie oferując np. możliwości przywrócenia systemu z płyty zawierającej kopię zapasową. A już kompletnym oszustwem okazała się reklamowana przez producenta funkcja wykonywania backupu w programie BurnAware Professional. Aplikacja ta była pozbawiona predefiniowanego kreatora backupu czy jakiegokolwiek innego mechanizmu automatyzującego proces backupu. Producent określeniem „backup” nazwał możliwość samodzielnego nagrania przez użytkownika ważnych plików.

Zwycięzca naszego testu, pakiet Nero 9, jest produktem najdroższym w teście, ale z uwagi na jego bogate możliwości wydaje się wart swojej ceny. Z drugiej strony, użytkownikom, którzy jednak nie chcą przeznaczać sporej kwoty na oprogramowanie do nagrywania płyt, choćby najbardziej funkcjonalne, polecamy najlepsze z darmowych narzędzi: program CDBurnerXP. Nazwa niech nie będzie myląca, produkt ten działa bezproblemowo także w Windows Vista.

Trudno nazwać ten pakiet programem do nagrywania płyt. Jest to niezwykle rozbudowany zestaw narzędzi multimedialnych umożliwiających edycję i konwersję plików wideo, edycję dźwięku, także wielokanałowego, przechwytywanie obrazu wideo z zewnętrznych źródeł zainstalowanych w komputerze (np. kart tunerów), czy też podłączanych do komputera (kamery cyfrowe, kamery internetowe, aparaty cyfrowe, analogowe źródła dźwięku oraz wideo itd.). Każdy rezultat pracy edycyjnej można zapisać na płycie – dowolnego typu, pod warunkiem że masz komputer wyposażony w odpowiednią nagrywarkę. Nero 9 umożliwi nagranie pokazu slajdów, konwersję filmu nagranego komórką na format DVD odtwarzany w stacjonarnym sprzęcie, automatyczny backup najbardziej istotnych danych na płytach, a także dyskach czy serwerach online. Wszystko podane w przejrzysty, łatwy do wykorzystania sposób i po polsku. Program bez wad? Niezupełnie, zawiodą się ci, którzy poszukują narzędzia do kopiowania płyt zabezpieczonych przed kopiowaniem.

Anglojęzyczny interfejs instalatora nie zapowiada programu łatwego w obsłudze, jednak po pierwszym uruchomieniu ukazuje się przejrzysty interfejs aplikacji, której funkcje pogrupowano w estetyczne i intuicyjne menu. Jest to program dla początkujących i średnio zaawansowanych użytkowników. Zaletą produktu firmy Ashampoo jest dość rozbudowany zestaw predefiniowanych typów projektów. Program umożliwia nagranie nie tylko danych i muzyki, ale także tworzenie rozbudowanych projektów Video CD oraz DVD z uwzględnieniem dynamicznego menu filmowego, zbudowanego na podstawie jednego z predefiniowanych zestawów graficznych menu DVD. Program nagrywa także krążki Blu-ray oraz HD DVD (oczywiście pod warunkiem wyposażenia komputera w odpowiednią nagrywarkę). Jednak dla obu tych nośników przeznaczonych do zapisu wideo w wysokiej rozdzielczości zabrakło gotowego programu, który by umożliwiał zapis filmu Blu-ray z menu. Można jedynie nagrać pliki wideo jako zwykłe dane do odtworzenia na komputerze.

Program do kopiowania płyt dowolnego typu. Inne funkcje związane z nagrywaniem własnych projektów z danymi, płyt audio, filmów Video CD czy DVD, nie mówiąc już o Blu-ray, zostały przez producenta pominięte. Nie jest to jednak wada programu, wynika po prostu z jego przeznaczenia. Jest to jedyny program w naszym teście, który potrafi kopiować zabezpieczone nośniki. Zaletą narzędzia jest emulacja kilkudziesięciu rodzajów zabezpieczeń antypirackich stosowanych na wszelkich typach nośników zawierających muzykę, filmy czy oprogramowanie. Dodatkowo za pomocą programu Alcohol możliwe jest nie tylko skopiowanie zabezpieczonej płyty (choć niestety nie każdej), ale także przegranie zabezpieczonej zawartości do pliku obrazu, a następnie uruchamianie np. gry bez potrzeby umieszczania w napędzie oryginalnego krążka. Wszystko dzięki wbudowanemu menedżerowi plików obrazów, który dodaje do systemu Windows wirtualny napęd optyczny. Korzystanie z opcji programu wymaga jednak od użytkownika doświadczenia i wiedzy.

Program, który powinien zadowolić stosunkowo wielu użytkowników. Zarówno instalator, jak i interfejs aplikacji są polskojęzyczne. Startowe okno umożliwia wybór typu płyty, jaką zamierzasz nagrać, a opcje w oknie głównym programu są dostosowywane do wybranego typu kompilacji. Umieszczanie plików odbywa się poprzez podobny do Eksploratora Windows menedżer plików w programie lub za pomocą ciekawej funkcji – tzw. okna zrzutu. To umieszczone na pulpicie niewielkie okno, na które metodą przeciągnij i upuść przemieszczasz pliki i foldery, jakie mają być zapisane na płycie. Obsługa prosta, ale brakuje niektórych funkcji, jak choćby wbudowanych ułatwień edycyjnych, takich jak tworzenie menu płyt z filmami czy konwerter plików wideo (z plikami audio program radzi sobie całkiem nieźle – z wielu formatów można nagrać CD Audio). Do prostego nagrywania płyt z danymi czy dźwiękiem CD Burner XP powinien w zupełności wystarczyć. Jak na darmowe narzędzie to jedna z lepszych propozycji. Warto też podkreślić „lekkość” programu.

Darmowy program na licencji GNU. Narzędzie umożliwia co prawda nagranie podstawowych typów płyt, ale interfejs oraz możliwości – jak z poprzedniej epoki. Tak wyglądały popularne programy do nagrywania płyt w minionym wieku. Przy czym nie chodzi o brak niewnoszących niczego graficznych ozdobników, lecz funkcjonalnych narzędzi ułatwiających tworzenie własnych różnego typu kompilacji płyt. Możliwość nagrywania wyłącznie danych, muzyki oraz dość ubogie funkcje dotyczące kompilacji DVD Video to trochę za mało jak na dzisiejsze wymogi użytkowników multimedialnych komputerów. Brakuje kreatorów, narzędzi do konwersji multimedialnych formatów, opcji związanych z tworzeniem np. menu DVD itp. Program spodoba się tradycjonalistom. Ma funkcje overburningu (pozwala zapisać nieznacznie więcej danych, niż by to wynikało z nominalnej pojemności płyty) i ma opcje umożliwiające sprawowanie kontroli nad procesem zapisu. Naszym zdaniem to jednak za mało. Zabrakło ułatwień dla mniej doświadczonych oraz predefiniowanych projektów płyt.

Program komercyjny, ale rozczarowujący – żadną funkcją nie przewyższa darmowych aplikacji poddanych testowi. Przykładowo podczas tworzenia płyt audio (zarówno w standardzie Audio CD, jak i płyt z plikami MP3 czy WMA) nie można odsłuchać plików audio. Brakuje wbudowanego w aplikację odtwarzacza multimedialnego. Sytuację rozwiązuje jedynie zewnętrzne oprogramowanie do odtwarzania zainstalowane w systemie operacyjnym. Nie ma również żadnych narzędzi związanych z plikami wideo. Co prawda program pozwala nagrywać płyty DVD-Video, ale tylko pod warunkiem, że na dysku twardym są już gotowe pliki w standardzie DVD, które użytkownik musi sobie wcześniej samodzielnie przygotować. W programie brakuje edytorów menu czy konwerterów formatów na standard DVD. Jedyną funkcją wyróżniającą ten program na tle konkurencji jest możliwość jednoczesnego nagrywania (lub kasowania) danych na wielu nagrywarkach jednocześnie – jest to jednak funkcja zbędna w komputerze domowym, który jest zazwyczaj wyposażany tylko w jedną nagrywarkę.

Teoretycznie tej aplikacji niewiele brakuje. Program jest oferowany za darmo, udostępnia funkcje nagrywania płyt z danymi, płyt audio, ma nawet wbudowany prosty edytor okładek, a także – co wyróżnia ten produkt spośród pozostałych testowanych aplikacji – edytor menu startowego płyty. Innymi słowy za pomocą DeepBurnera możesz utworzyć płytę z danymi, która – po umieszczeniu w komputerze – automatycznie uruchomi zbudowane przez ciebie menu i – opcjonalnie – uruchomi wskazany przez ciebie program. Ciekawa funkcja, przydatna do tworzenia prezentacji CD/DVD, ale dość skomplikowana w obsłudze. Pozostałe funkcje związane z nagrywaniem płyt mocno szwankują. Aplikacja nie pozwala na nagranie płyty z danymi i ścieżkami audio jednocześnie, jest pozbawiona jakichkolwiek filtrów audio, nie mówiąc już o konwerterach plików wideo czy kreatorach menu DVD. Brak funkcji umożliwiających nagranie na płytach backupu danych, a pliki obrazy płyt rozpoznawane są tylko w jednym formacie – ISO. Irytował też bałaganiarski i mało intuicyjny interfejs.

To darmowe narzędzie do zastosowań niekomercyjnych. Podczas instalacji kreator próbuje wymusić dodatkową instalację paska wyszukiwania integrującego się z Eksploratorem Windows, na szczęście opcję tę można wyłączyć. Po uruchomieniu programu wyświetla się okno główne z anglojęzycznym interfejsem (można zmienić język, ale nie ma polskiego), z którego wykonuje się wszystkie operacje w programie. Zaletą Astroburn jest obsługa dość dużej liczby formatów plików obrazów płyt CD/DVD, z których program może nagrać gotową płytę. Z drugiej strony aplikacja ma liczbę funkcji bardzo ograniczoną jak na dzisiejsze potrzeby multimedialnych komputerów. Nie obsługuje żadnych formatów wideo, nie umożliwia tworzenia projektów Video DVD, pozwala jedynie na nagrywanie danych oraz tworzenie prostych projektów Audio CD, ale już bez funkcji CD-Text czy choćby prostego narzędzia do projektowania okładek. Program ubogi w funkcje, przydatny w zasadzie do nagrywania danych i wypalania płyt z plików obrazów w różnych formatach.