A A A

Darmowa alternatywa dla Windows

PC Format 02/2010
Najtańsza wersja systemu Windows kosztuje 300 zł, najdroższa 1300 zł. Istnieją jednak dobre systemy operacyjne, za które nie trzeba płacić ani złotówki. Najnowsze wersje Linuksa są niemal tak proste w obsłudze, jak produkt Microsoftu. Rozpoczęcie przygody z Linuksem jest łatwiejsze, niż się wydaje. [Krzysztof Roszak]

Fakty i mity

  • Czy Linux jest pisany przez domorosłych programistów?
    Opiekę nad głównymi dystrybucjami sprawują potężne firmy, jak Canonical i Novell. Główne komponenty systemu i większość głównych aplikacji są ściśle kontrolowane przez profesjonalnych programistów.
  • Czy Linux rzeczywiście jest całkowicie legalny i darmowy?
    Wszystkie domowe dystrybucje są darmowe, a korzystać z nich można bez troszczenia się o jakiekolwiek licencje. Niektóre dystrybucje oferują też dodatkowo płatne pakiety rozszerzające funkcje systemu.
  • Gdzie szukać sterowników?
    Na większości pecetów i laptopów dowolna dystrybucja automatycznie wykryje podzespoły i wczyta sterowniki. Problemy może sprawić np. karta graficzna, bo trzeba dograć sterownik od AMD/Nvidii. Są one instalowane przez łatwe w obsłudze kreatory, które same pobiorą odpowiedni pakiet z internetu.
  • Czy mogę zainstalować Linuksa obok Windows?
    Tak. Wystarczy umieścić go na osobnej partycji. Instalator wykryje system Windows i wgra własny bootmenedżer, który przy starcie peceta zapyta, jaki system uruchomić. Linux jest dla informatyków, bo wymaga znajomości niezrozumiałych poleceń do obsługi.
    Kilka lat temu znajomość poleceń konsoli była potrzebna. Obecnie niemal wszystko skonfigurujesz, klikając w prostych i wygodnych w użyciu kreatorach – jak w Windows.
  • Jakie programy mogę uruchomić na Linuksie?
    W znacznej mierze te same co na Windows. Wiele programów, z których korzysta się np. pod Ubuntu, to znane marki: Firefox, Opera, GIMP, OpenOffice – z tym nie ma więc problemu. Natomiast zamiast wielu drobnych aplikacji do Windows, jak choćby komunikatora Gadu-Gadu, będzie trzeba wykorzystać ich linuksowe odpowiedniki.
  • Co z grami? Albo programami, dla których brak odpowiedników?
    Z grami faktycznie jest problem, bo prawie żaden z wydanych w ostatnich 2–3 latach tytułów nie ma wersji na Linuksa. Ale można próbować je uruchamiać przez aplikację Wine.
  • Czy na Linuksa nie ma wirusów?
    Tak. Wiąże się to z zupełnie innym sposobem działania systemu oraz metodą uruchamiania samych programów. Złośliwy program musiałby poprosić użytkownika o zezwolenie na uruchomienie z prawami administratora.

Menedżer pakietów to przede wszystkim wygoda dla użytkownika. Zamiast szukać odpowiedniego programu w internecie, samodzielnie go pobierać i instalować, wszystkie te czynności można wykonać w oknie zarządcy pakietów.

Równie proste są aktualizacje i kasowanie zainstalowanych aplikacji. W tym drugim przypadku można nakazać usunięcie nie tylko samych plików programu, ale i wszelkich jego plików konfiguracyjnych powstałych w czasie pracy z programem. Po deinstalacji nie zostają więc w systemie żadne „śmieci”.

Co jednak, gdy chcesz zainstalować program, którego nie ma w repozytorium, np. Operę? Możesz pobrać osobny pakiet dla twojej dystrybucji i zainstalować go, tak jak w Windows – klikając dwukrotnie jego ikonę. Jest tylko jeden haczyk: o ile do wszystkich wersji Windows istnieje jeden format instalatorów aplikacji (pliki EXE), o tyle w Linuksie jest tych formatów kilka. Ubuntu używa pakietów DEB, podczas gdy np. Fedora czy Mandriva – RPM. Twórcy aplikacji zwykle mają to na uwadze i oferują je w pakietach przeznaczonych do konkretnych edycji danej dystrybucji.

Pulpit na wiele sposobów

Każda edycja Windows ma jeden charakterystyczny dla siebie interfejs użytkownika (Luna w XP, Aero w Seven), a sam pulpit, pasek zadań i menu start działają w ściśle określony sposób. W Linuksie wygląd i działanie systemu zależy nie tyle od dystrybucji, ile od używanej powłoki graficznej (dokładniej: środowiska pulpitu, ang. desktop environment). Tę zaś użytkownik może wybrać według własnego uznania.

Mamy dwa główne „pulpity”: KDE i GNOME, oraz nieco mniej popularny XFCE. Każdy daje szersze możliwości niż nawet Aero w Seven, m.in.: możliwość utworzenia wielu pasków zadań (w Linuksie nazywają się panelami), wbudowaną obsługę wirtualnych pulpitów, możliwość wgrania na pulpit wielu widżetów.

Każde środowisko ma wiele przeznaczonych do niego aplikacji. Od najpotrzebniejszych, jak menedżer plików (odpowiednik Eksploratora Windows), przez przydatne narzędzia (notatnik, przeglądarka zdjęć, klient poczty, przeglądarka PDF-ów, nagrywarka CD), po moduły i narzędzia do zarządzania całym systemem. Poszczególne aplikacje każdego środowiska są ze sobą mocno powiązane funkcjonalnie, więc decydując się na GNOME czy KDE, wybierasz praktycznie to, co można nazwać systemem operacyjnym.

Trudno osądzić, które z wymienionych środowisk jest lepsze. Podpowiemy więc jedynie, że KDE 4 jest znacznie bogatsze w szereg technologicznych efektów niż GNOME, przez co jednak może być trudniejsze do opanowania dla początkujących użytkowników. GNOME jest uważane za prostsze w użyciu, ponieważ ma mniej opcji konfiguracyjnych. XFCE zaś to środowisko „lekkie” – zarówno pod względem wyposażenia w funkcje, jak i dla komputera. Zajmuje najmniej pamięci RAM i jest optymalnym wyborem do starszych, słabszych pecetów.





Ocena:
Oceń:
Komentarze (0)

Redakcja nie ponosi odpowiedzialności za treść komentarzy. Komentarze wyświetlane są od najnowszych.
Najnowsze aktualności



Poważna usterka standardu LTE
25 lutego 2020
Naukowcy z Niemiec informują o odkryciu poważnej luki w zabezpieczeniach sieci LTE, która może posłużyć do korzystania na koszt innych...

Apka udająca alkomat
25 lutego 2020
Nie zmierzy poziomu alkoholu we krwi, ale spróbuje oszacować jego ilość w naszym ciele.
Artykuły z wydań

  • 2020
  • 2019
  • 2018
  • 2017
  • 2016
  • 2015
  • 2014
  • 2013
  • 2012
  • 2011
  • 2010
  • 2009
  • 2008
  • 2007
Zawartość aktualnego numeru

aktualny numer powiększ okładkę Wybrane artykuły z PC Format 2/2020
Przejdź do innych artykułów
płyta powiększ płytę
Załóż konto
Co daje konto w serwisie pcformat.pl?

Po założeniu konta otrzymujesz możliwość oceniania materiałów, uczestnictwa w życiu forum oraz komentowania artykułów i aktualności przy użyciu indywidualnego identyfikatora.

Załóż konto