A A A

Polskie technologie

PC Format 12/2016
Niektóre polskie wynalazki zmieniły bieg historii, inne były udaną, choć podjętą na niewielką skalę próbą dogonienia świata zachodniego. Warto przypomnieć sobie kilka najciekawszych z nich.  BARTŁOMIEJ MROŻEWSKI

Niebieski laser

Jednym z najnowszych osiągnięć polskich wynalazców jest niebieski laser, który generuje światło o długości fali 405 nm (ludzkie oko widzi ten kolor jako fioletowy). Laser jest wykorzystywany do zapisywania i odczytywania płyt optycznych Blu-Ray, w procesach fotolitograficznych w czasie produkcji układów scalonych czy w druku laserowym wysokiej jakości. Pierwsze lasery tego typu zostały opracowane w Japonii w połowie lat 90., a polski zespół z Instytutu Wysokich Ciśnień PAN stworzył własną odmianę takiego urządzenia. Produkowane w Polsce kryształy wyróżniają się doskonałą czystością, co przekłada się na jakość światła laserowego, która jest wyższa niż w przypadku konkurencyjnych rozwiązań.

Uniwersalna maszyna cyfrowa

Pierwszy polski komputer powstał w Instytucie Maszyn Matematycznych, a zaprojektował go prof. dr inż. Leon Łukaszewicz. Struktura logiczna maszyny była wzorowana na IBM 701, a jej sercem była jednostka obliczeniowa zbudowana z lampowych przerzutników M-20, z który każdy mógł zapamiętać jeden bajt danych. W maszynie było łącznie 4000 lamp elektronowych oraz 2000 diod. Początkowo stosowano pamięć rtęciową, o pojemności 1024 słów, później pamięć bębnową (8 192 słów). Komputer pozwalał na przeprowadzenie do 4500 operacji dodawania lub do 500 operacji mnożenia na sekundę.

Komputer Odra

Ostatni komputer z tej serii wyłączono dopiero w 2010 roku – przez 34 lata maszyna Odra 1305 zarządzała towarową stacją rozrządową w Lublinie. Pierwszy komputer Odra 1003, który doczekał się produkcji seryjnej, powstał w 1963 roku. Maszyna używała nowoczesnych przełączników tranzystorowych, które pozwalały na wykonanie 500 operacji na sekundę. Pamięć bębnowa, w której można było zapisać program, miała pojemność 8192 słów o długości 39 bitów plus jeden bit sterujący. Łącznie wyprodukowano 42 maszyny, które trafiły m.in. do hut oraz ośrodków badawczych. Ponad połowa komputerów znalazła nabywców za granicą. Z Odrą 1003 związana jest pierwsza polska gra komputerowa, Marienbad, napisana w 1962 roku.

Komputer K-202

Pierwszy polski minikomputer, opracowany w latach 1970–73 przez inż. Jacka Karpińskiego, przewyższał wiele zachodnich konstrukcji tego typu. Maszyna bazująca na układach scalonych pracowała z szybkością 1 mln operacji na sekundę, czyli była znacznie szybsza od standardowego minikomputera DEC PDP-11 używanego na Zachodzie (wykonywał 200 tys. operacji). K-202 miał 8 MB pamięci operacyjnej i obsługiwał instrukcje 16-bitowe. Był też wyposażony w szereg innowacyjnych rozwiązań, jak stronicowanie pamięci, wielodostępność oraz wielozadaniowość. Maszyna działała pod kontrolą własnego systemu operacyjnego. Można było na niej uruchamiać programy napisane w językach Fortran, Basic czy Algol.

Komputer Meritum

Pod koniec lat 70. na Zachodzie spopularyzowały się mikrokomputery 8-bitowe. Pomysł stworzenia takiego komputera w Polsce powstał w zakładach Mera-Elzab w Zabrzu, które specjalizowały się w produkcji monitorów i klawiatur. Dzięki temu powstał pierwszy zaprojektowany w Polsce mikrokomputer 8-bitowy Meritum. Pod względem architektury wzorowany był na popularnym w USA komputerze TRS-80. Sercem Meritum był procesor U880D produkowany w NRD (klon Z80), który obsługiwał pamięć RAM o pojemności 17 KB. W 14 KB pamięci ROM zapisany był system operacyjny i interpretator języka Basic. W Meritum brakowało trybu graficznego, mógł wyświetlać za to znaki w rozdzielczości 16 linii po 64 znaki każda.


Tagi: sprzęt
Ocena:
Oceń:
Komentarze (1)

Redakcja nie ponosi odpowiedzialności za treść komentarzy. Komentarze wyświetlane są od najnowszych.
avatar
Jerzy Bednarczyk
12 marca 2017, 12:19
Chciałbym przypomnieć o polskim wynalazku, który nie może zaistnieć na światowym rynku. Chodzi o wyeliminowanie błędu konstrukcyjnego ze wszystkich produkowanych na świecie silnikach tłokowych. Kiedyś na łamach tygodnika MOTOR ukazała się wypowiedź prof. Czesława Kordzińskiego: jest rzeczą niemożliwą, aby można było skompensować kąt dewiacji i luz poosiowy w silniku tłokowym. W 1993 roku patent PL 171 518 ujawnia, że jest to możliwe. Prof. Alfred Trzasaka uznał pierścienie za zbędne. Można je zastąpić rowkiem obwodowym tłoka. Matematyczna hipoteza tarcia wewnętrznego I. Newtona to II-zasada termodynamiki: ,,Lepkość dynamiczna zależy od ruchu bezwzględnego dv/dx układu kinematycznego". Stąd nieważki tłok. Sprawność 90 %. Silnik tłokowy można zasilać wodorem. Motoryzacja i energetyka nie będzie zatruwać środowiska. Temat SMOG to przeszłość.
Najnowsze aktualności




WannaCry jest nadal aktywny!
16 listopada 2018
Oprogramowanie ransomware WannaCry nadal znajduje się na szczycie listy najbardziej rozpowszechnionych rodzin szkodliwych programów...
Artykuły z wydań

  • 2018
  • 2017
  • 2016
  • 2015
  • 2014
  • 2013
  • 2012
  • 2011
  • 2010
  • 2009
  • 2008
  • 2007
Zawartość aktualnego numeru

aktualny numer powiększ okładkę Wybrane artykuły z PC Format 12/2018
Przejdź do innych artykułów
płyta powiększ płytę
Załóż konto
Co daje konto w serwisie pcformat.pl?

Po założeniu konta otrzymujesz możliwość oceniania materiałów, uczestnictwa w życiu forum oraz komentowania artykułów i aktualności przy użyciu indywidualnego identyfikatora.

Załóż konto