A A A

Wiedza dla mas

PC Format 2/2019
Nie ma cienia przesady w stwierdzeniu, że Wikipedia zmieniła świat. To najpowszechniejsze źródło wiedzy i witryna, która od ręki pozwala zweryfikować podstawowe fakty z każdej niemal dziedziny życia. A wszystko dlatego, że do spisywania haseł zabrali się amatorzy. Grzegorz Karaś/Marcin Kwiecień


Zaczęło się od porażki. Firma Bomis, której jednym z założycieli był Jimmy Wales, późniejszy twórca fundacji Wikipedia, w marcu 2000 roku uruchomiła Nupedię. Był to projekt internetowej, profesjonalnej encyklopedii. W założeniu miała być ona tworzona przez profesjonalistów i ekspertów w danej dziedzinie, opracowując artykuły przy wykorzystaniu reżimu redakcyjnego. Każde hasło w Nupedii przechodziło siedmiostopniowy proces edycyjny, którego skutkiem miał być dopracowany i pozytywnie oceniony przez recenzentów artykuł. W praktyce sposób, w jaki powstawały artykuły w Nupedii, był czasochłonny: odwzorowywał metodologię pracy typową dla wydawnictw papierowych i życia akademickiego, co już u podstaw kłóciło się z założeniami szybkiego medium, jakim jest internet. Nupedia nie odniosła sukcesu. Witryna została zamknięta na początku września 2003 roku. W czasie nieco ponad trzech lat działania Nupedii udało się ukończyć 25 artykułów, kolejnych 150 zaś powstawało i było na różnych etapach zaawansowania prac.

Uczeń przerósł mistrza

Zabawnym faktem jest, że Wikipedia pojawiła się jako „drobna funkcja” Nupedii – a przynajmniej takimi słowami określił ją Larry Sanger, który we wpisie poświęconym wprowadzeniu silnika Wiki (o tym za chwilę) zauważył, że operacja jest obarczona niskim ryzykiem, wdrożenie może nastąpić natychmiast, a całość powinna zaowocować stworzeniem świetnego źródła treści dla Nupedii. Wszystkie te przypuszczenia się potwierdziły. Wikipedia wystartowała 15 stycznia 2001 roku – początkowo właśnie jako pomoc dla Nupedii. Według założeń miała być swego rodzaju „brudnopisem” Nupedii, dostarczać jej materiałów, pomysłów i inspiracji do tworzenia nowych haseł. Szybko jednak ją przerosła.

W niecały miesiąc od uruchomienia w Wikipedii pojawił się tysiąc haseł. Dziesięć tysięcy – z początkiem września. Ponad dwa razy więcej haseł niż z końcem wakacji encyklopedia miała, zamykając pierwszy rok funkcjonowania. W ciągu kilku miesięcy informację o nowej internetowej encyklopedii zaczęły podawać dalej różne serwisy i media. Przykładowo we wrześniu 2001 roku o Wikipedii napisał New York Times, co tylko przyspieszyło przypływ nowych użytkowników i rozbudowę encyklopedii. Do popularyzacji witryny przyczyniły się również wydarzenia z 11 września 2001 roku – olbrzymia liczba nowych użytkowników zaczęła szukać informacji na temat zamachów, trafiając do aktualizowanych na bieżąco artykułów o World Trade Center i Pentagonie.

Równolegle zaczęły pojawiać się też nieanglojęzyczne wersje językowe. Już w marcu tego samego roku rozpoczęły swoją działalność edycje niemiecka i katalońska. Niedługo później wystartowały chińska, niderlandzka, esperanto, hebrajska, włoska, portugalska, rosyjska, hiszpańska i szwedzka. Spośród wymienionych niemal wszystkie są dziś w pierwszej dziesiątce najbardziej rozbudowanych Wikipedii z liczbą haseł znacznie przewyższającą jeden milion.

Wspomnianą „dychę” zamyka polska edycja, która wystartowała 26 września 2001 roku. Początkowo była dostępna pod należącym do prywatnej firmy adresem wiki.rozeta.com.pl i w wąskim jeszcze kręgu użytkowników funkcjonowała pod nazwą Polskiej Wolnej Encyklopedii Sieciowej. Stosunkowo szybko jednak serwis został dołączony do strony-matki, a od końca listopada 2002 polską Wikipedię możemy znaleźć pod adresem pl.wikipedia.org. W szczytowej formie na tle „konkurencji” rodzima edycja encyklopedia była w 2006 roku, kiedy to znalazła się na czwartym miejscu pod względem liczby haseł. Do trzeciego i przeskoczenia w rankingu Francuzów brakowało niewiele – ledwie 26 tys. wpisów. Dziś polska Wikipedia to jedna z dziesięciu najczęściej odwiedzanych stron w naszym kraju z miesięcznym ruchem powyżej 10 milionów użytkowników. Według wewnętrznych badań fundacji Wikimedia polskiej Wikipedii używa ponad 80 proc. internautów znad Wisły.


Tagi: internet nauka
Ocena:
Oceń:
Komentarze (0)

Redakcja nie ponosi odpowiedzialności za treść komentarzy. Komentarze wyświetlane są od najnowszych.
Najnowsze aktualności




Facebook dla biznesu
16 października 2019
Platforma społecznościowa wychodzi naprzeciw oczekiwaniom osób prowadzących małe firmy.
Artykuły z wydań

  • 2019
  • 2018
  • 2017
  • 2016
  • 2015
  • 2014
  • 2013
  • 2012
  • 2011
  • 2010
  • 2009
  • 2008
  • 2007
Zawartość aktualnego numeru

aktualny numer powiększ okładkę Wybrane artykuły z PC Format 6/2019
Przejdź do innych artykułów
płyta powiększ płytę
Załóż konto
Co daje konto w serwisie pcformat.pl?

Po założeniu konta otrzymujesz możliwość oceniania materiałów, uczestnictwa w życiu forum oraz komentowania artykułów i aktualności przy użyciu indywidualnego identyfikatora.

Załóż konto