Przyspiesz swój dysk

PC Format 03/2010

Jeśli twój system powoli startuje, a ładowanie aplikacji trwa wieczność, może to oznaczać, że stary dysk nie daje sobie rady w pojedynkę. Wspomożesz go, stosując kilka napędów, które trzeba tylko optymalnie skonfigurować. [Krzysztof Roszak]

Rozwiązanie Intela

Płyty z kontrolerami SATA/RAID Intela – ICH9 lub nowszymi oferują tzw. tryb Matrix RAID. Służy on optymalizacji wykorzystania powierzchni dysków w macierzy, jeśli ta została zbudowana z napędów o różnej pojemności. W klasycznym trybie, np. przy RAID 0 na dyskach 250 i 320 GB, 70 GB drugiego napędu nie jest w pełni wykorzystane. Matrix RAID pozwala użyć tego miejsca jako osobnego wirtualnego HDD. Ale w danej chwili można uzyskać dostęp tylko do jednego z wirtualnych dysków – macierzy albo reszty miejsca. Kopiowanie plików między tymi urządzeniami jest więc bardzo wolne. Trybu tego nie polecamy używać, a w ostateczności wykorzystać „wolne miejsce” na rzadko używane pliki.

RAID (ang. Redundant Array of Independent Disks), czyli nadmiarowa macierz niezależnych dysków, pozwala złączyć kilka dysków w jeden wirtualny napęd, by móc korzystać z nich równocześnie. Każda wyprodukowana w kilku latach płyta główna ma zintegrowany kontroler RAID. W zależności od producenta i wersji chipsetu na płycie głównej kontrolery mogą obsługiwać od dwóch do sześciu dysków w różnych trybach – zwykle 0, 1, 0+1 i 5. Poszczególne tryby różnią się między sobą tym, w jaki sposób dane są rozlokowywane na dyskach, a co za tym idzie – wydajnością i pojemnością macierzy. Dlatego każdy z trybów nadaje się do innych zastosowań.

RAID 0 dla wyczynowców

Najczęściej stosowanym trybem na domowych pecetach, jest RAID 0. Służy przyspieszeniu szybkości dostępu do danych. W trybie tym rozmiar wynikowej macierzy jest równy wielkości najmniejszego dysku pomnożonej przez liczbę użytych do budowy macierzy napędów. Szybkość transferu także jest uzależniona od liczby dysków i parametrów najsłabszego z nich. Takie cechy są osiągane przez dzielenie zapisywanych danych na kawałki i naprzemienne umieszczanie ich na kolejnych dyskach.

Jeśli złączymy dwa dyski 250 GB w RAID 0, otrzymamy 500-gigabajtową macierz. Stworzona na niej partycja 50 GB zajmie 25 GB na jednym i tyle samo na drugim dysku. Każda porcja danych, np. plik, będzie zapisywana w połowie na jednym, w połowie na drugim napędzie. Dzięki temu zarówno czas zapisu, jak i odczytu tej samej ilości danych spadnie prawie dwukrotnie, w podobnym stopniu wrośnie transfer (maks. o 90 proc.). Jeżeli jednak wykorzystamy kiepskie dyski, to przyrost prędkości może być nie większy niż 20 proc, co czyni całą zabawę nieopłacalną. Zbudowanie macierzy z trzech lub więcej dysków spowoduje większy rozrzut danych po dyskach, w czego wyniku odpowiednio wzrosną transfery.

To rozwiązanie polecamy graczom oraz osobom przetwarzającym duże ilości danych, np. grafikom. Zgodnie z rachunkiem prawdopodobieństwa ryzyko, że macierz ulegnie awarii jest znacznie większe niż w wypadku jednego dysku. Dlatego warto pamiętać o robieniu kopii bezpieczeństwa

RAID 1 dla pewności

Jeśli zależy ci nie tyle na wydajności, ile na bezpieczeństwie danych, wybierz RAID 1. Ten tryb polega na wykonywaniu wiernej kopii jednego dysku na pozostałych. Oznacza to, że pojemność macierzy będzie równa wielkości najmniejszego tworzącego ją dysku. Wydajność macierzy będzie zaś mniej więcej równa wydajności najwolniejszego z napędów. Wynika to z tego, że każda operacja zapisu czy odczytu musi być w całości przeprowadzona równocześnie na każdym z napędów.

Macierz stworzona z dwóch dysków 250 GB będzie miała pojemność również 250 GB. Jej zaletą jest jednak gwarancja, że nawet jeżeli jeden z napędów odmówi posłuszeństwa, dane wciąż będą dostępne na drugim. Dodawanie kolejnych napędów stopniowo podnosi stopień bezpieczeństwa danych.